patsifiko

Ο ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΥΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΑΤΣΙΦΙΚΟ

 

   Αφορμή ή μάλλον πρόφαση για τη νέα εκστρατεία έδωσε η ληστεία του σπιτιού του Πορτογάλου Ιουδαίου Πατσιφίκου, που έγινε το Πάσχα τού 1847. Ο Ιουδαίος ισχυριζό­ταν ότι ήταν Άγγλος υπήκοος και ο Πάλ­μερστον συμφωνούσε μαζί του σ' αυτό. Ο Ιουδαίος υποστηριζόταν από την αγγλική πρεσβεία και ζητούσε από την ελληνική κυ­βέρνηση για αποζημίωση το φανταστικό ποσό των 887 χιλ. δραχμών, σύμφωνα με τον μεγάλο κατάλογο των ζημιών που είχε πα­ρουσιάσει στον πρεσβευτή ο ίδιος. Στον «κατάλογο» αυτό, εκτός από τ' άλλα, περιλαμ­βανόταν κι ένα γαμήλιο κρεββάτι (litnuptial) του φτωχού Ιουδαίου που είχε αξία 150 λί­ρες στερλίνες (4290 χρυσές δραχμές των χρόνων εκείνων).   Επίσης ένα μαγκάλι με στρώματα (bassinoire) 120 χιλ. δρχ. δυο σου­ρωτήρια αξίας 402 χιλ. δρχ. και μια βιβλιοθήκη με τόμους που άξιζε 240 χιλ. δρχ.

Το συν­ολικό ποσό των ζημιών έφτανε στις 750 χιλ. (το Δεκέμβριο του 1849 που έφτασε στον Πειραιά ο στόλος του Πάρκερ, μαζί με τους τόκους ήταν 886, 736 δρχ και 67 λεπτά). Όταν ο Λάϊονς διαμαρτηρήθηκε στην ελλη­νική κυβέρνηση για τη ληστεία αυτή, η κυ­βέρνηση διέταξε έρευνα και ανακρίσεις για την ανακάλυψη των ενόχων. Επειδή όμως οι έρευνες απαίτησαν χρόνο, η κυβέρνηση δεν μπόρεσε ν' απαντήσει γρήγορα. Ο Λάϊονς στη διακοίνωσή του (στις 2/14 Σεπτεμβρίου) απαιτούσε να αποζημιωθεί ο Πατσιφίκος. Είχε προσθέσει μάλιστα στη διακοίνωσή του και τα έγγραφα του Ιουδαίου που αριθμού­σαν τις ζημιές που είχαν γίνει.

Στη νέα διακοίνωση που έκανε ο Λάϊονς στις 19 Σεπτεμβρίου (1 Οκτωβρίου) ανέφερε ότι χτυπήθηκε για δεύτερη φορά το σπίτι του Πατσιφίκου, πράγμα το οποίο δεν είχε καμμία αληθινή βάση. Στις 10/22 Νοεμβρίου (1847) έστειλε άλλη διακοίνωση στην οποία έλεγε με μεγάλη αυθάδεια και θρασύτητα ότι ο λόρδος Πάλμερστον είχε δικάσει και κατα­δικάσει την ελληνική κυβέρνηση. Δίσταζε όμως να της κάνει γνωστό το ποσό ακριβώς της αποζημίωσης που θα έπρεπε να πληρώ­σει. Η ελληνική κυβέρνηση απάντησε αμέ­σως λέγοντας με αξιοπρέπεια στον Ιουδαίο ότι θα έπρεπε να απευθυνθεί στα ελληνικά δικαστήρια. Αμφισβητούσε την αγγλική υπη­κοότητά του, αφού τρεις φορές μέσα σ' ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα είχε αλλάξει εθνικότητα και υπηκοότητα, από Πορτογά­λος έγινε Ισπανός κι από Ισπανός Άγγλος. Θεωρούσε επίσης τη δικαστική απόφαση του Άγγλου υπουργού που περιλαμβανόταν στην αγγλική διακοίνωση προσβλητική για την εθνική αξιοπρέπεια του ελληνικού λαού και την ανεξαρτησία του ελληνικού κράτους.

Απαντώντας σ' αυτά ο Λάϊονς στις 25 Ιανουαρίου (7 Φεβρουαρίου 1848) έκανε γνωστό ότι ο λόρδος Πάλμερστον είχε απο­φασίσει, αφού άκουσε πριν τη γνώμη των δι­κηγόρων του Στέμματος, νέο πρόστιμο για την Ελλάδα 500 λίρες στερλίνες, με τη δι­καιολογία (η οποία τελικά αποδείχτηκε ψεύ­τικη και αβάσιμη) ότι είχε γίνει στις 18/30 Σεπτεμβρίου νέα απόπειρα ληστείας στο σπίτι του Πατσιφίκου. Η ελληνική κυβέρνηση έδωσε στην διακοίνωση αυτή τη μόνη δίκαιη, λογική και αξιοπρεπή απάντηση, μεταβιβά­ζοντας όλη την υπόθεση στα ελληνικά δικα­στήρια.

Ο Λάϊονς μάλιστα συμπλήρωνε μια επι­στολή του στις 8/20 Δεκεμβρίου 1848 με μια έκθεση του Πατσιφίκου «γεμάτη προσβολές και χυδαιότητες εναντίον της κυβέρνησης του Βασιλιά.» Απαντώντας στην επιστολή αυτή ο Έλληνας υπουργός έλεγε ότι ο μόνος λόγος που δεν επιστρέφει το προσβλητικό γράμμα σ' αυτόν που το έστειλε είναι ο σε­βασμός που αισθάνεται προς τον αντιπρό­σωπο της Μεγάλης Βρεττανίας. Στην επι­στολή αυτή του Έλληνα υπουργού απάντησε μετά από 5 βδομάδες (στις 31 Ιανουαρίου/12 Φεβρουαρίου) ο Άγγλος πρεσβευτής κι έλεγε απλώς ότι ο λόρδος Πάλμερστον δεν αναγνώριζε κανένα κύρος στα λόγια του Έλ­ληνα υπουργού και ότι η Ελλάδα είναι υπο­χρεωμένη να πληρώσει αυτά που απαιτεί ο Πατσιφίκος. Στη διακοίνωση αυτή δε δόθηκε πια καμμιά απάντηση μέχρι τότε που έφτασε στον Πειραιά ο στόλος του Πάρκερ.

Ο ναύαρχος Πάρκερ στον Πειραιά και στην Αθήνα

   Στις 4 Ιανουαρίου 1850 φάνηκε μπροστά από τον Πειραιά ισχυρός αγγλικός στόλος με το ναύαρχο Πάρκερ. Την ίδια μέρα ο Πάρκερ ανέβηκε στην Αθήνα και παρέδωσε μαζί με τον Άγγλο πρεσβευτή Ουάις (Wyse), ο οποίος είχε πριν από λίγο καιρό αντικατα­στήσει το Λάϊονς, το τηλεγράφημα της αγ­γλικής κυβέρνησης στον Έλληνα υπουργό των Εξωτερικών Α. Λόντο.

Στο τηλεγράφημα· περιλαμβάνονταν οι γνωστές απαιτήσεις του Πατσιφίκου.

Σ' αυτές όμως είχαν τώρα προστεθεί κι άλλες αξιώσεις της αγγλικής κυβέρνησης, για τις κακοποιήσεις που έγιναν δήθεν εναντίον μερικών Επτανήσιων (Ελλήνων και Άγγλων στην υπηκοότητα) στην Πάτρα και στον Πύργο της Ηλείας και επίσης για άλλες ληστρικές επιθέσεις που έγιναν στα παράλια της Ακαρνανίας εναντίον των Επτανησίων. Ο Ουάις κατηγόρησε προφορικά τον Έλ­ληνα υπουργό και την κυβέρνηση, επειδή δεν απάντησε στην τελευταία διακοίνωση του Λάϊονς που αναφερόταν στις απαιτήσεις. Στο διάλογο πήρε μέρος και ο Πάρκερ, ο οποίος υποστήριξε, εννοείται, τον Άγγλο πρεσβευτή.

Ο Λόντος ζήτησε μια μικρή προθεσμία για να μελετήσει το θέμα, επειδή μόλις πριν από λίγο καιρό είχε αναλάβει την υπηρεσία του υπουργείου των Εξωτερικών (είχε δια­δεχτεί το Γλαράκη). Ο Ουάις όμως του απάντησε ότι δεν υπάρχει πια καιρός ούτε ανάγκη για συζητήσεις αφού αυτές είχαν γί­νει στο Λονδίνο. Κοιτάζοντας μάλιστα το ρο­λόι" του είπε: «Αύριο την ίδια ώρα περιμένω την απάντηση». Οι υπουργοί έκαναν τότε συμβούλιο και αποφάσισαν να ζητήσουν τη γνώμη ανθρώπων νομομαθών για το θέμα αν είναι δίκαιες ή άδικες οι αγγλικές απαιτήσεις. Για το λόγο αυτό κάλεσαν τον πρόεδρο του Αρείου Πάγου, τον πρόεδρο των Εφετών και μερικούς ονομαστούς δικηγόρους. Το συμβούλιο αυτό των νομομαθών κατέληξε ότι οι αγγλικές απαιτήσεις ήταν άδικες και αντίθετες στις διατάξεις που ορίζονται από διεθνείς νόμους. Τότε το υπουργικό συμ­βούλιο κάλεσε τους προέδρους της Βουλής των αντιπροσώπων και της Γερουσίας κι αφού συζήτησε μαζί τους αποφάσισε να δώ­σει απάντηση στον Ουάις σύμφωνη με τη γνώμη του συμβουλίου των νομομαθών. Σε περίπτωση που δε θα πείθονταν ο Ουάις και ο Πάρκερ θα ζητούσαν αμέσως τη μεσολά­βηση των αντιπροσώπων των δύο άλλων ευεργέτιδων Δυνάμεων.

Την επόμενη μέρα γύρω στις 2 μ.μ. ο υπουργός των Εξωτερικών ανακοίνωσε προφορικά στον Άγγλο πρεσβευτή την από­φαση που είχαν πάρει. Επειδή ο Ουάις ζή­τησε γραφτή την ανακοίνωση, απαίτησε και ο Έλληνας υπουργός πριν του δώσει την απάντηση να κάνει κι αυτός, ο Άγγλος πρε­σβευτής, γραφτή την απαίτησή του. Πραγμα­τικά ο Ουάις υποχωρώντας στην αξίωση αυτή του υπουργού έστειλε μετά από μισή ώρα γραφτή διακοίνωση στην οποία περιλαμβά­νονταν οι απαιτήσεις και δινόταν μια νέα προθεσμία 24 ωρών για να εκτελεστούν.

Συγχρόνως ο Άγγλος πρεσβευτής έστειλε μήνυμα, με τον πρόξενο του Γρήν σ' όλους τους Άγγλους υπηκόους και τους Επτανήσιους που βρίσκονταν στην Αθήνα και στον Πειραιά. Στο μήνυμα τους ανέφερε ότι ο ίδιος θα πήγαινε στη ναυαρχίδα όπου θα έμενε μέχρι το τέλος της κρίσης και τους συμβούλευε να κλειστούν στα σπίτια τους. Όταν έγινε γνωστό το γεγονός στην Αθήνα και στον Πειραιά προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση στην κοινή γνώμη και η Βουλή συγκεντρώθηκε για να συνεδριάσει την επόμενη μέρα, παρ' όλο που ήταν η μεγάλη γι­ορτή των Επιφανειών (θεοφανείων).

Στη συνεδρίαση της Βουλής παρευρέθηκε και ο υπουργός των Εξωτερικών Α. Λόντος, όπου κι ανακοίνωσε επίσημα τα γεγονότα και αρί­θμησε τις αγγλικές απαιτήσεις που ήταν έξι στον αριθμό. 1) αποζημίωση 800 χιλ. δρχ. για τον Πατσίφικο. 2) αποζημίωση 41 χιλ. δρχ. για το Φίνλεϋ, για το γήπεδο του στο Βασιλικό κήπο που ήταν 2 χιλ. πήχεις. 3) αποζημίωση 2 χιλ. ισπανικά τάλληρα (δρχ. 11.500) για το αλιευτικό (Επτανήσιο) πλοίο που ληστεύ­θηκε πριν από χρόνια στα παράλια της Ακαρνανίας ή στις εκβολές του Αχελώου. 4) 2 χιλ. λίρες στερλίνες (56 χιλ. δρχ.) για τους Επτανήσιους που κακοποιήθηκαν στην Πά­τρα και στην Ηλεία. Το πρόστιμο αποδόθηκε στην ελληνική κυβέρνηση από τους δικηγό­ρους του Αγγλικού στέμματος, επειδή η κυ­βέρνηση της Ελλάδας δεν απάντησε έγ­καιρα στη διακοίνωση με τις απαιτήσεις της Αγγλίας. 5) χρηματική ποινή 500 λίρες στερ­λίνες (14 χιλ. δρχ.) για κακοποίηση Άγγλων ναυτών στην Πάτρα. 6) Παραχώρηση στην Αγγλία των νησιών Όνου γνάθου (Ελαφόνησος) και Οινουσών (Σαπιέντζες) επειδή ανήκαν πριν στην πολιτεία του Ιονίου. Η Βουλή αφού άκουσε προσεκτικά τις εξηγή­σεις της κυβέρνησης, υποσχέθηκε πως θα τη βοηθήσει όσο περισσότερο μπορούσε. Την ενθάρρυνε μάλιστα να κρατήσει πολιτική σταθερή και αντρίκια για να σώσει έτσι την αξιοπρέπεια του Στέμματος και του Κράτους.

Εκβιαστικά μέτρα της Αγγλίας -

Η στάση του Ελληνικού Έθνους

   Την ίδια μέρα γύρω στις 3 μ.μ αφού πέ­ρασε δηλαδή η προθεσμία που είχαν ορίσει, ο ίδιος ο Πάρκερ ανακοίνωσε στην κυβέρ­νηση ότι άρχισαν να ισχύουν τα εκβιαστικά μέτρα. Το λιμάνι του Πειραιά αποκλειόταν και δεν επιτρεπόταν απ' εδώ και στο εξής η έξοδος των πλοίων απ' αυτό. Σαν απάντηση στη βάρβαρη αυτή ανακοίνωση η ελληνική κυβέρνηση έκανε μια αξιοπρεπέστατη και ηθικά έντονη διαμαρτυρία στον Άγγλο πρε­σβευτή. Σκοπός της ήταν να προλάβει τη βάρβαρη αυτή υλική βία, που θα ήταν ανώ­φελη και επιζήμια για το κράτος καθώς και να δώσει στη μοιραία αυτή υποταγή στη βία ένα χαρακτήρα αξιοπρεπέστατης ηθικής διαμαρ­τυρίας. Συγχρόνως έστειλε εγκύκλιο σ' όλες τις αρχές του κράτους των παραθαλάσσιων περιοχών και των νησιών, ορίζοντάς τους τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να φέρονται στις αγγλικές πιέσεις και τους εκβιασμούς. Παράλληλα ενημέρωσε τους αντιπρόσωπους της Γαλλίας και της Ρωσίας για όσα συνέβη­σαν ανάμεσα σ' αυτή, στον Άγγλο πρε­σβευτή και στον αντιναύαρχο Πάρκερ.

Στην ενημερωτική αυτή ανακοίνωση είχε προσθέσει και τα αντίγραφα των διακοινώ­σεων που είχαν στείλει οι Άγγλοι, καθώς και τις απαντήσεις που είχαν δοθεί από τη μεριά της. Την επόμενη μέρα οι αντιπρόσωποι της Γαλλίας και της Ρωσίας, καθένας ξεχωριστά, έστειλαν στον Άγγλο πρεσβευτή έντονη διαμαρτυρία για τα γεγονότα και τον καλού­σαν να δεχτεί τη μεσολάβησή τους που είχε προτείνει η ελληνική κυβέρνηση.

Ενώ όμως συνέβαιναν αυτά στους πολιτικούς και δι­πλωματικούς κύκλους, το εθνικό φρόνημα του λαού της Αθήνας και του Πειραιά είχε υψωθεί στο ανώτατα όριο συνείδησης και εθνικής φιλοτιμίας, η οποία είχε πληγωθεί στα πιο ιερά σημεία της. Το τελείως απροσ­δόκητο και απότομο, επιπλέον βάρβαρο και απάνθρωπα βίαιο και άδικο της αγγλικής εν­έργειας, είχε προκαλέσει ιερή ηθική αγανά­κτηση σ' όλες τις τάξεις του λαού των δύο πόλεων, ύστερα και όλης της Ελλάδας. Η δίκαιη όμως αυτή οργή του δεν ξεχώρισε από την πολιτική σύνεση που τον παρακινούσε να δείχνει διαγωγή αξιοπρεπή, ειρηνική και ταυ­τόχρονα να εκδηλώνει εκφραστικότατα τα συναισθήματα που πλημμύριζαν την ψυχή του. Κύριο σύμβολο όλης της ηθικής ανύψω­σης ήταν ο Βασιλιάς. Όλοι, και αυτοί που καταλάβαιναν κι αυτοί που δεν καταλάβαιναν την αληθινή αιτία και το σκοπό της αγγλικής βιαιότητας και αδικίας, ένοιωθαν από ένστι­κτο θα λέγαμε ότι μ' αυτή τη διαγωγή η αγ­γλική διπλωματία είχε κύριο σκοπό της να ταπεινώσει το Βασιλιά. Αλλά ο βρώμικος και απάνθρωπος τρόπος με τον οποίο ήθελαν να ταπεινώσουν το Βασιλιά και να ετοιμάσουν οι δράστες την επανάσταση του λαού, είχε τε­λικά τελείως διαφορετικά αποτελέσματα απ' εκείνα που περίμεναν.

Αντί για επανάσταση ο λαός τώρα είχε περισσότερο από κάθε άλλη φορά συσπει­ρωθεί γύρω από το θρόνο και ο Βασιλιάς είχε γίνει είδωλο αγάπης και λατρείας του λαού, ο οποίος μάντευε την προσβολή που γινόταν εναντίον της ελευθερίας και της εθνικής ανεξαρτησίας του.

Κι ενώ πριν εμφανιστεί ο στόλος πολλοί από τους Μπαρλαίους διαλαλούσαν το γεγο­νός, επειδή πίστευαν ότι θα έχουν κομματικά οφέλη απ' αυτό, με την εξέλιξη που πήραν τα πράγματα καταδικάστηκαν στη σιωπή και στην αφάνεια. Έτσι οι φωνές των λίγων φιλοστερλίνκων ήταν για τα αισθήματα του ελ­ληνικού λαού που εκδηλώνονταν ομόφωνα μόνο «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Από τις πρώτες κιόλας μέρες της φοβερής κρίσης γίνονταν θερμότατες εκδηλώσεις αγάπης πίστης, αφοσίωσης και λατρείας στο Βασιλιά. Στις 8 Ιανουαρίου, ημέρα Κυριακή (την επό­μενη μέρα του αποκλεισμού) όταν ο Βασιλιάς εμφανίστηκε στο συνηθισμένο μέρος (στο πεδίο του Άρεως) που έκαναν τον Κυριακά­τικο περίπατό τους οι Αθηναίοι, επιδοκιμά­στηκε ζωηρότατα από ένα μεγάλο πλήθος πολιτών. Είχαν πάει επίτηδες εκεί για να δουν το Βασιλιά κι από το μεγάλο ενθουσι­ασμό τους πετούσαν στον αέρα τα καπέλλα τους. Το πλήθος συνόδευσε το Βασιλιά στην επιστροφή του στ' ανάκτορα, ενώ και όλη η άλλη πόλη έτρεχε να τον συναντήσει με ζω­ηρούς χαιρετισμούς. Πολλοί μάλιστα από τους πολίτες φιλούσαν δακρυσμένοι τα χέ­ρια του.

Το ίδιο πλήθος διευθύνθηκε από την πλατεία των ανακτόρων πρoς τα μέγαρα της γαλλικής και της ρωσικής πρεσβείας. Εκεί επαινούσε ζητωκραυγάζοντας τη Γαλλία και τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας κα­θώς και τη Ρωσία και τον αυτοκράτορα Νικό­λαο. Το ίδιο έκανε ύστερα και μπροστά στις πρεσβείες της Βαυαρίας της Αυστρίας και της Πρωσσίας. Ένα πνεύμα πρόθυμης αυτο­θυσίας είχε καταλάβει ιδίως τις ανώτερες τάξεις (εκτός από τους φιλοστέρλιγκ). Οι αξιωματικοί του τάγματος που αποτελούσαν τη φρουρά της πρωτεύουσας δήλωσαν στην κυβέρνηση, ότι της διέθεταν από τώρα μέχρι το τέλος της κρίσης τους μισθούς τους για να μπορέσουν έτσι ν' ανακουφιστούν σ' ένα βαθμό τουλάχιστον οι οικονομικές δυσχέ­ρειες που είχαν δημιουργηθεί από τους κιν­δύνους του παρόντος. Φοιτητές του Πανεπι­στημίου με αναφορά τους στο Βασιλιά ζη­τούσαν την άδεια να σχηματίσουν μια δική τους φάλαγγα με την οποία θα προστάτευαν την ησυχία και την τάξη στην πόλη. Ζητού­σαν επίσης να τους επιτραπεί να προσφέ­ρουν στην Α. Μ ένα στεφάνι σαν σύμβολο σταθερότητας στην τιμή του θρόνου και στην υπόληψη του ελληνικού λαού. Στα ευ­γενικά όμως αυτά αιτήματα δόθηκαν από τη μεριά του Βασιλιά μόνο ευχαριστήριες απαν­τήσεις. Ο λαός των επαρχιών και ιδιαίτερα εκείνων στις οποίες είχαν την πλειοψηφία οι αγγλόφιλοι έμποροι, όπως στην Πάτρα και στη Σύρο, συμμερίστηκε τα αισθήματα και τις διαθέσεις του λαού της πρωτεύουσας. Οι αν­τεθνικές ελπίδες μερικών Μπαρλαίων δια­ψεύστηκαν.

Αυτοί πίστευαν ότι θα εισβάλλουν από το Οθωμανικό έδαφος στην Ελλάδα οι φυ­γάδες αξιωματικοί Παπακώστας, Βελέντζας και οι υπόλοιποι, καθώς και ότι με τη βοήθεια του αγγλικού στόλου θ' ανακηρυχτεί δημο­κρατία με πρόεδρο τον Ν. Κριεζώτη (στον οποίο με αγγλικές ενέργειες είχε δοθεί άδεια από την Πύλη για να πάει από την Κωνσταντινούπολη στη Σμύρνη). Επίσης τα δραστήρια μέτρα, που νόμισε η κυβέρνηση ότι έπρεπε να πάρει για να προλάβει διάφορα γεγονότα που θα μπορούσαν να συμβούν, αποδείχτηκαν περιττά. Οι πιστοί στρατιωτικοί αρχηγοί τους, οποίους είχε στείλει στην Πε­λοπόννησο και σε μερικά μέρη της Στερεάς Ελλάδας δεν πρόσφεραν τελικά τίποτα, αφού σ' όλο το βασίλειο επικρατούσε ολόθερμη αφοσίωση στο πρόσωπο του Βασιλιά.

Στο μεταξύ ο Ουάις και ο Πάρκερ προχωρούσαν από βία σε βία κι από αδίκημα σε αδίκημα. Με τη διακοίνωση του Ουάις προς τον υπουργό Α. Λόντο από τις 7/19 Ιανου­αρίου απαιτούσε από την ελληνική κυβέρνη­ση, όπως είπαμε ήδη, να απαγορεύσει την έξοδο των πολεμικών πλοίων από το λιμάνι του Πειραιά.

Κι όμως, το γνωστό ατμόπλοιο «Όθων» ενώ πήγαινε στη Σύρο για κυβερνητικές ανάγκες, συνελήφθη κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του από τον αγγλικό στόλο, παρ όλο που είχε φύγει από τον Πειραιά πριν ανακοινωθεί ο αγγλικός αποκλεισμός. Τα γε­γονότα τα σχετικά μ' αυτή τη βίαιη πράξη τα ανήγγειλε ο Ουάις κυνικά στον Έλληνα υπου­ργό των εξωτερικών. Του ανακοίνωσε συγ­χρόνως την εντολή του Άγγλου ναύαρχου να οδηγηθεί το πλοίο «Όθων» και τ' άλλα πλοία που είχαν συλλάβει στη Σαλαμίνα και να κρατηθούν εκεί μέχρι να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις που περιλαμβάνονταν στη δια­κοίνωση της 5ης Ιανουαρίου.

Συγχρόνως οι βάρκες του αγγλικού στόλου που έπλεαν στις ακτές του λιμανιού του Πειραιά ειδοποι­ούσαν τα πλοία που έφταναν εκεί ότι δεν επιτρεπόταν να εξάγουν τα φορτία τους χω­ρίς την αγγλική άδεια. Στην ανακοίνωση για τις αγγλικές ληστοπειρατίες ο Έλληνας υπουργός των Εξωτερικών απαντούσε με αξιοπρέπεια· «Μου είναι αδύνατο να σας εκ­φράσω τι συναισθήματα προκάλεσαν στην Α.Μ το Βασιλιά και στην κυβέρνησή του η ανάγνωση της ανακοίνωσής σας, αισθήματα τα οποία θα συμμεριστεί όλος ο λαός. Η Ελ­λάδα είναι αδύναμη, κύριε, και δεν περίμενε ποτέ τέτοια ψυχικά τραύματα από μια κυ­βέρνηση την οποία καμάρωνε να αριθμεί με πεποίθηση στους ευεργέτες της. Απέναντι σ' αυτή τη δύναμη, στην οποία εσείς υπα­κούετε, η κυβέρνηση της Α. Ελληνικής Με­γαλειότητας δεν μπορεί ν' αντιτάξει τίποτα άλλο παρά μόνο το δίκιο της και μια επίσημη διαμαρτυρία για τις εχθρικές πράξεις σας. Πράξεις που έγιναν σε μια απόλυτα ειρηνική εποχή και οι οποίες εκτός από την κύρια βλάβη που προκαλούν στα ουσιαστικότερα συμφέροντά της, θίγουν στο μεγαλύτερο βαθμό την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπεια της.

Σ' αυτή την κρίσιμη περίσταση ο Βασι­λιάς και η κυβέρνησή του έχουν στηριχθεί με πεποίθηση στη βοήθεια του ελληνικού λαού και τη συμπαράσταση και συμπάθεια όλου του κόσμου. Θα περιμένουν με τον τρόπο αυτό, με θλίψη και με υπομονή, το τέρμα των δοκιμασιών, τις οποίες με διαταγή της κυ­βέρνησης της Α. Βρεττανικής Μεγαλειότη­τας, έχετε προορίσει εναντίον της Ελλά­δας».

Ο Έλληνας υπουργός κάνοντας λόγο για τις διαθέσεις και τα αισθήματα του ελλη­νικού λαού και όλου του κόσμου υπέρ του Βασιλιά έλεγε τη μεγαλύτερη αλήθεια. Επειδή όμως δεν υπήρχε τότε καμμιά τηλε­γραφική επικοινωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, η συμπάθεια αυτή που εκδήλωνε ο ξένος κόσμος στην αρχή για μερικές μέρες στους διπλωματικούς κύκλους των Αθηνών, έπαψε να υπάρχει. Στους κύ­κλους αυτούς εκτός από τις διπλωματικές ενέργειες και διαμαρτυρίες που έκαναν συν­εχώς οι πρέσβεις της Γαλλίας, Ρωσίας, Αυ­στρίας και σε μικρότερο βαθμό οι άλλες πρεσβείες, φαινόταν ξεκάθαρα ότι με τον αγγλικό αποκλεισμό η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε καμμιά συγκοινωνία από. την θά­λασσα με τις επαρχίες της και ιδιαίτερα με τα νησιά. Βλέποντας λοιπόν αυτό οι πρέσβεις, ιδίως της Γαλλίας και της Αυστρίας, αποφά­σισαν να παραχωρήσουν στην ελληνική κυ­βέρνηση όσα πλοία είχαν αυτοί στη διάθεση τους.

Συγχρόνως το Ελληνικό υπουργείο των Εξωτερικών εξέδωσε (στις 10 Ιανουαρίου) μια μακροσκελή έκθεση στην οποία ανέλυε τις αγγλικές απαιτήσεις. Διαφώτιζε και χαρα­κτήριζε όλη την κίνηση και την πορεία της αγγλικής διπλωματίας και ιδιαίτερα τον ύπουλο και βρώμικο τρόπο με τον οποίο πολιτευόταν ο λόρδος Πάλμερστον. Στο μεταξύ η μεγάλη ηθική αγανάκτηση για την αγγλική ληστοπειρατεία διαδόθηκε από την Ελλάδα στους Έλληνες που βρίσκονταν στην Επτάνησο και την Τουρκία καθώς και στους Ευρωπαϊκούς κύκλους (εννοείται βέ­βαια όχι τους αγγλικούς).

Από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους

Κ.Παπαρρηγόπουλου – Καρολίδη – Αναστασιάδη Τόμος 9, σελ.215-220 (Εκδόσεις Αγγελάκη)