xrysostomos33

Ιωάννου Χρυσοστόμου

Ερμηνεία εις το «Ο Θεός γαρ εστίν ο ενεργών εν υμίν και το θέλειν και το ενεργείν»

«Ο Θεός γαρ εστιν ο ενεργών εν υμίν και το θέλειν και το ενεργείν υπέρ τής ευδοκίας» (Φιλιπ. 2:13).

 

«Με φόβον και τρόμον να εργάζεσθε δια να επιτύχετε την σωτηρίαν σας». Δεν είπε, να εργάζεσθε, αλλά «να κατεργάζεσθε», δηλαδή, με πολύν ζήλον, με πολλήν επιμέλειαν. Επειδή δε είπε, «με φόβον και τρόμον», πρόσεχε πως καταπραΰνει την αγωνίαν. Τι λοιπόν λέγει; «Ο Θεός είναι που εργάζεται μέσα σας». Μη φοβείσαι, διότι είπα, «με φόβον και τρόμον», δεν είπα δια τούτο, να αποκάμης, να νομίσης ότι η αρετή είναι κάτι που κατορθώνεται δυσκόλως, αλλά δια να προσέχης, δια να μη έχης τον ε­αυτόν σου παραλελυμένον. Αν τούτο συμβαίνη, ο Θεός θα ενεργήση τα πάντα, συ να έχης θάρρος. «Διότι ο Θεός είναι που ενεργεί μέσα σας». Εάν λοιπόν αυτός ενεργή, ημείς πρέπει να έχωμεν την προαίρεσιν συνεχώς ητοιμασμένην, αδιάχυτον.

«Διότι ο Θεός είναι που ενεργεί μέσα σας και το να θέλετε και το να ενεργήτε». Εάν αυτός ενεργή εις ημάς την θέλησιν, πως μας προτρέπει; Διότι αν αυτός κάμνη και το να θέλωμεν, άδικα μας λέγεις, ότι υπηκούσατε διότι δεν υπακούομεν, άδικα λέγεις με φόβον και τρόμον, διότι το παν είναι ο Θεός. Δεν είπα δια τούτο, «Διότι αυτός είναι που εργάζεται και το να θέλετε και το να ενεργήτε», αλλ’ επειδή επιθυμώ να διαλύσω την αγω­νίαν σας.

Εάν θελήσης, τότε θα ενεργήση η θέλησις. Μη φοβηθής, καθόλου δεν καταπονείσαι. Αυτός μας δίδει και την προθυμίαν και την εργασίαν. Διότι όταν θελήσωμεν, αυξάνει η θέλησίς μας εις την συνέχειαν, όπως, επιθυμώ να πράξω ένα αγαθόν, ενήργησεν αυτό το αγαθόν, ενήργησε με αυτό και η θέλησις. Ή λέγει τούτο από πολλήν ευσέβειαν, όπως όταν λέγη ότι τα ιδικά μας κατορθώματα είναι χαρίσματα.

Όπως ακριβώς λοιπόν ονομάζει αυτά χαρίσματα, δεν μας στερεί το αυτεξούσιον, αλλ' αφήνει μέσα μας το αυτεξούσιον, έτσι όταν λέγη, ότι ενεργεί μέσα μας η θέλησις, δεν μας αφαιρεί το αυτεξούσιον, αλλά δεικνύει, ότι από τα κατορθώματα λαμβάνομεν πολλήν προθυμίαν εις το να θέλωμεν. Διότι όπως ακριβώς το έργον γίνεται από την πράξιν, έτσι και από την απραξίαν δεν υπάρχει έργον. Έδωσες ελεημοσύνην; περισσότερον παρεκινήθης να δώσης. Δεν έδωσες; περισσότερον αργά έγινες.

Έδειξες σωφροσύνην μίαν ημέραν; έχεις την προτροπήν και δια την άλλην. Έγινες ράθυμος; επηύξησες την ραθυμίαν. «Διότι ο ασεβής», λέγει, «όταν έλθη εις το βάθος των κα­κών περιφρονεί». Όπως ακριβώς λοιπόν, όταν έλθη εις το βάθος των κακών, περιφρονεί, έτσι όταν έλθπ εις το βάθος των αγαθών, βιάζεται. Διότι όπως εκείνος που περιήλθεν εις απόγνωσιν γίνεται ραθυμότερος, έτσι αυτός που κατανοεί το πλήθος των αγαθών γίνεται ταχύτερος, φοβού­μενος μήπως απολέση το παν. «Δια να πληρωθή η αγαθή του διάθεσις», λέγει. Δηλαδή, δια την αγάπην, δια την αρέσκειάν του, δια να γίνουν αυτά που φαίνονται καλά εις αυτόν, δια να γίνουν συμφώνως προς την θέλησίν του. Εδώ αποδεικνύει, και μας δίδει θάρρος, ότι ενεργεί οπωσδήποτε. Διότι θέλει να ζώμεν, όπως αυτός επιθυμεί. Εάν δε επιθυμή και επί πλέον και ο ίδιος ενεργεί, και αυτό οπωσδήποτε θα ενεργήση, διότι θέλει να ζώμεν ορθώς. Βλέπεις πως δεν αφαιρεί το αυτεξούσιον;



ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ   21
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ
ΛΟΓΟΣ Θ’  - ΕΠΕ - ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ»
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1980

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: https://www.impantokratoros.gr/1E1E79B9.el.aspx

77

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ Τόμος Ε'

      Συνοπτικά σχόλια

Και αυτό το μικρό κείμενο, που πραγματεύεται με χαριτωμένη απλότητα για την μονολόγιστη ευχή, παραδίδεται από τους συλλέκτες των πατερικών κειμένων της Φιλοκαλίας ανωνύμως και μέσα από τις προθέσεις τους να γνωσθεί και να καλλιεργείται από τον λαόν του Θεού η γλυκύτατη νοερά προσευχή. Για να θεμελιώσει δε την αναγκαιότητα της εκζητήσεως του θείου ελέους, ο συντάκτης του μικρού αυτού δοκιμίου ανατρέχει στην εποχή των Αποστόλων, που παρέδωσαν την ευχή, συμφώνως και προς άλλους διδασκάλους της νοεράς προσευχής. Παρ' ότι περιέχει απόψεις κοινές πλέον, γύρω από την ευχή του Ιησού, όμως, στην απλότητα του, οικοδομεί, πείθει, κατανύσσει με την ιδιαίτερη χάρη του, οπότε και με αυτό επιτυγχάνεται ο σκοπός των εκδοτών της Φιλοκαλίας, ώστε να δικαιούται να ενσωματωθεί σ' αυτή.

xrysostomos 6

ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΑΥΤΟΣ Ο ΠΗΛΟΣ Ο…ΑΥΘΑΔΗΣ

Λόγος στο ρητό "Πλήν μάτην ταράσσεται πας άνθρωπος ζων"

 Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος

pantes

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΠΑΝΤΕΣ

ΠΟΥ ΜΑΡΤΥΡΗΣΑΝ Σ’ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

    Από τότε που εορτάσαμε την Ιερή πανήγυρη της Πεντη­κοστής, δεν πέρασαν ακόμη επτά ημέρες, και πάλι μας πρόφθασε χορός μαρτύρων, ή καλύτερα στρατιά μαρτύρων και παράταξη, που δεν είναι καθόλου κατώτερη από τη στρατιά των αγγέλων, που είδε ο πατριάρχης Ιακώβ, αλλά ισάξια και ίση μ’ αυτήν. Γιατί μάρτυρες και άγγελοι διαφέρουν στα ονόματα μόνο, στα έργα όμως ενώνονται. Στον ουρανό κατοικούν οι άγγελοι, αλλά και οι μάρτυρες. Αιώνιοι και αθάνατοι είναι εκείνοι, το ίδιο θα έχουν και οι μάρτυρες. Αλλ’ εκείνοι έλαβαν και ασώματη φύση; Και τι σημασία έχει αυτό; Γιατί οι μάρτυ­ρες, αν και έχουν σώμα, είναι όμως αθάνατο, ή καλύτερα και πριν από την αθανασία ο θάνατος του Χριστού στολίζει τα σώ­ματά τους περισσότερο από την αθανασία. Δεν είναι τόσο λαμ­πρός ο ουρανός καθώς στολίζεται με τα πολλά άστρα, όσο τα σώματα των μαρτύρων καθώς στολίζονται με το λαμπρό αίμα των τραυμάτων. Ώστε επειδή πέθαναν γι’ αυτό μάλιστα είναι ανώτεροι, και έλαβαν τα βραβεία πριν από την αθανασία αφού στεφανώθηκαν από τη στιγμή του θανάτου τους.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΡΩΤΟΤΟΚΟΣ

ΠΑΣΗΣ ΚΤΙΣΕΩΣ;

Μεγάλου Αθανασίου


      Εάν δε ονομάζεται και 'πρωτότοκος της κτίσεως' (Κολ.1:15), όμως δεν ονομάζεται πρωτότοκος ως εξισούμενος προς τα κτίσματα και ως πρώτος εξ αυτών χρονικώς (διότι πώς είναι δυνατόν τούτο όταν βέβαια είναι αυτός και Μονογενής;), αλλά εξαιτίας της συγκαταβάσεως του Λόγου προς τα κτίσματα, λόγω της οποίας έχει γίνει και αδελφός πολλών.